Υπήρχε μια εποχή που ο αθλητής “ζούσε” μόνο μέσα στο γήπεδο. Η εικόνα του χτιζόταν από τις εμφανίσεις του, τις νίκες, τις ήττες και όσα έβλεπε ο κόσμος την Κυριακή στις εξέδρες ή στην τηλεόραση.
Σήμερα όμως αυτό έχει αλλάξει ολοκληρωτικά.
Ο σύγχρονος αθλητής δεν χρειάζεται να αγωνιστεί για να κριθεί. Αρκεί μια φωτογραφία, ένα story ή ένα σχόλιο στα social media. Η δημόσια εικόνα του δεν σταματά ποτέ να αξιολογείται. Και πολλές φορές, η πίεση εκτός γηπέδου γίνεται μεγαλύτερη από εκείνη μέσα σε αυτό.
Από αθλητής… “περιεχόμενο”
Τα social media έφεραν τον κόσμο πιο κοντά στους αθλητές από ποτέ. Ο φίλαθλος πλέον βλέπει την καθημερινότητά τους, τις διακοπές, τις προπονήσεις, ακόμα και τις προσωπικές τους στιγμές.
Αυτό όμως δημιούργησε και μια νέα πραγματικότητα: ο αθλητής δεν καλείται μόνο να αποδίδει. Καλείται να παραμένει συνεχώς “ενδιαφέρων”.
Να ανεβάζει περιεχόμενο.
Να απαντά.
Να είναι ενεργός.
Να χτίζει εικόνα.
Να διατηρεί το κοινό του.
Κάπως έτσι, πολλοί αθλητές αρχίζουν να νιώθουν περισσότερο σαν δημόσια προϊόντα παρά σαν άνθρωποι.
Όταν η αυτοεκτίμηση εξαρτάται από την αποδοχή
Η ψυχολογία στον αθλητισμό βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αυτοπεποίθηση. Το πρόβλημα ξεκινά όταν αυτή η αυτοπεποίθηση αρχίζει να εξαρτάται από την ψηφιακή αποδοχή.
Ένα καλό παιχνίδι φέρνει αποθέωση.
Ένα κακό παιχνίδι φέρνει ειρωνεία, επιθέσεις και χιλιάδες αρνητικά σχόλια.
Και όσο πιο νέος είναι ένας αθλητής, τόσο πιο εύκολο είναι να επηρεαστεί.
Πλέον βλέπουμε νεαρούς παίκτες να διαγράφουν λογαριασμούς ή να κλείνουν τα σχόλια μετά από κακές εμφανίσεις. Η πίεση δεν τελειώνει όταν επιστρέψουν σπίτι. Τους ακολουθεί παντού, μέσα από μια οθόνη.
Το πιο επικίνδυνο σημείο είναι ότι ο αθλητής αρχίζει να μπερδεύει την αξία του ως ανθρώπου με την αποδοχή που λαμβάνει online.
Η ανάγκη να δείχνεις πάντα δυνατός
Στα social media υπάρχει μια άτυπη απαίτηση: να φαίνεσαι πάντα καλά.
Χαμογελαστός.
Δυνατός.
Επιτυχημένος.
Ατρόμητος.
Όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οι αθλητές βιώνουν άγχος, ανασφάλεια, φόβο αποτυχίας και ψυχική κόπωση, όπως κάθε άνθρωπος. Απλώς πολλές φορές αισθάνονται ότι δεν “επιτρέπεται” να το δείξουν.
Και αυτό δημιουργεί μια εσωτερική σύγκρουση: ο πραγματικός άνθρωπος απέναντι στην εικόνα που πρέπει να συντηρεί καθημερινά.
Αν ο Maradona έπαιζε σήμερα…
Εδώ ίσως βρίσκεται και το πιο ενδιαφέρον ερώτημα.
Πώς θα αντιμετωπιζόταν σήμερα ο Diego Maradona;
Ένας ποδοσφαιριστής ιδιοφυΐα, εκρηκτικός χαρακτήρας, αυθεντικός, απρόβλεπτος. Ένας άνθρωπος που ζούσε έντονα, έκανε λάθη, προκαλούσε και ταυτόχρονα μάγευε ολόκληρο τον πλανήτη.
Στη σημερινή εποχή των social media, πιθανότατα κάθε του βράδυ θα γινόταν viral. Κάθε ξέσπασμα θα μετατρεπόταν σε trend. Κάθε αμφιλεγόμενη στιγμή θα αναπαραγόταν ασταμάτητα.
Ίσως να δεχόταν τεράστια ψηφιακή αποθέωση.
Ίσως όμως να “καταναλωνόταν” πολύ πιο γρήγορα από την ίδια την εποχή.
Και εκεί βρίσκεται η διαφορά του τότε με το σήμερα: παλιότερα ο μύθος χτιζόταν με τον χρόνο. Σήμερα χτίζεται και γκρεμίζεται μέσα σε λίγες ώρες.
Η νέα πρόκληση της αθλητικής ψυχολογίας
Η δουλειά της αθλητικής ψυχολογίας δεν είναι πλέον μόνο να βοηθήσει έναν αθλητή να διαχειριστεί την πίεση ενός τελικού.
Είναι να τον βοηθήσει να προστατεύσει την ταυτότητά του μέσα σε έναν κόσμο συνεχούς έκθεσης.
Να θυμάται ότι:
- η αξία του δεν μετριέται σε likes,
- η κακή μέρα δεν τον καθορίζει,
- και ότι πίσω από την εικόνα πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει άνθρωπος.
Γιατί στο τέλος, οι μεγαλύτερες “μάχες” πολλών αθλητών σήμερα δεν δίνονται μπροστά σε χιλιάδες φιλάθλους.
