Κανείς δεν μιλάει αρκετά για το burnout των προπονητών. Για τον άνθρωπο που φεύγει τελευταίος από το γήπεδο, που πρέπει πάντα να δείχνει δυνατός, που κουβαλάει πίεση, αποτελέσματα, ήττες, αθλητές, γονείς, διοικήσεις και προσδοκίες — και κάπου μέσα σε όλα αυτά ξεχνά ότι είναι κι ο ίδιος άνθρωπος.
Ο προπονητής έχει μάθει να φροντίζει τους πάντες – εκτός από τον εαυτό του.
Το burnout δεν ξεκινά απαραίτητα από την κούραση. Ξεκινά από τη μόνιμη κατάσταση “επιβίωσης”. Από την αίσθηση ότι το μυαλό δεν κλείνει ποτέ. Ακόμα κι όταν τελειώνει η προπόνηση, ο coach συνεχίζει να δουλεύει μέσα του. Αναλύει λάθη, σκέφτεται το επόμενο παιχνίδι, απαντά σε μηνύματα, αγχώνεται για την ομάδα, νιώθει ότι αν χαλαρώσει θα μείνει πίσω.
Και κάπως έτσι, αυτό που κάποτε αγαπούσε αρχίζει να τον εξαντλεί.
Υπάρχει μια περίεργη μοναξιά στην προπονητική. Ο αθλητής θα εκφραστεί. Η ομάδα θα μιλήσει. Ο προπονητής όμως συνήθως όχι. Γιατί μέσα στον αθλητισμό υπάρχει ακόμα η πεποίθηση ότι ο coach πρέπει να αντέχει τα πάντα. Να έχει πάντα απαντήσεις. Να μη λυγίζει. Να ελέγχει την κατάσταση ακόμα κι όταν μέσα του καταρρέει.
Μόνο που οι άνθρωποι δεν είναι μηχανές.
Και πολλές φορές το burnout δεν φαίνεται όπως το φανταζόμαστε. Δεν είναι πάντα μια θεαματική κατάρρευση. Μερικές φορές μοιάζει με εκνευρισμό χωρίς λόγο, με έλλειψη υπομονής, με συναισθηματικό μούδιασμα, με μια μόνιμη εξάντληση ή με την αίσθηση ότι τίποτα πλέον δεν δίνει χαρά.
Το πιο ύπουλο είναι ότι πολλοί προπονητές συνεχίζουν να λειτουργούν κανονικά ενώ μέσα τους έχουν ήδη αδειάσει.
Οι coaches δεν καίγονται μόνο από τις ήττες. Καίγονται από τη διαρκή υπερευθύνη. Από το να νιώθουν ότι πρέπει να κρατήσουν τα πάντα όρθια. Την ομάδα, την ψυχολογία των αθλητών, τα αποτελέσματα, την εικόνα τους, τις απαιτήσεις όλων.
Και κάπου εκεί χάνεται η χαρά του αθλητισμού.
Ίσως τελικά η νέα εποχή της προπονητικής να μη χρειάζεται άλλους εξαντλημένους ανθρώπους που λειτουργούν συνεχώς στο κόκκινο. Ίσως χρειάζεται προπονητές που καταλαβαίνουν ότι η ψυχική αντοχή δεν σημαίνει να πιέζεις πάντα περισσότερο. Σημαίνει να αναγνωρίζεις πότε χρειάζεσαι κι εσύ φροντίδα, ξεκούραση και υποστήριξη.
Γιατί ένας εξαντλημένος προπονητής δύσκολα μπορεί να στηρίξει ψυχολογικά μια ομάδα για πολύ. Η πίεση μεταφέρεται. Η ένταση μεταφέρεται. Αλλά μεταφέρεται και η ηρεμία.
Πίσω λοιπόν από κάθε σφυρίχτρα υπάρχει ένας άνθρωπος που κι αυτός κουράζεται. Και ίσως το πιο ώριμο πράγμα που μπορεί να κάνει ένας coach δεν είναι να αντέχει πάντα περισσότερο, αλλά να θυμηθεί ότι δεν χρειάζεται να επιβιώνει συνεχώς για να αξίζει τη θέση του.
