Το RetroAthletics σας κάνει αναδρομή στο παρελθόν, με την Δ΄Εθνική κατηγορία η οποία καταργήθηκε την σεζόν 2013-14.
Ποιες ομάδες αγωνίστηκαν από το 2000 ως το 2014
Επαμεινώνδας Λεύκτρων, Γ.Σ. Αγίων Αναργύρων, Ηλειακός Λεχαινών, Δόξα Βύρωνα, Α.Π.Ε. Αγία Ελεούσα, Α.Ο. Νέα Αρτάκη, Α.Ε. Κως, ΑΣ Πτολεμαϊδας, Ένωση Θράκης, Α.Ε. Μεσολογγίου, Ακαρνανικός Φυτειών, Α.Ο. Επαμεινώνδας Λεύ-κτρων, Απόλλων Καλυθιών, Ο.Φ. Ερμής Κορυδαλλού , Ολυμπιακός Ανθήλης, Ηρακλής Χάλκης, Ηρακλής Ροδίτσας, Α.Ο. Στυλίδας, Π.Ο. Νέας Καλλικράτειας , Μέγας Αλέξανδρος Καλοχωρίου, Ασπίδα Ξάνθης, Ηρακλής Καβάλας, Α.Ε. Ποντίων Βέροιας, Π.Α.Σ. Γρεβενά, Α.Σ. Μετέωρα Καλαμπάκας, Α.Σ. Ρήγας Φεραίος Βελεστίνου, Π.Α.Σ. Αβέρωφ 2001, Δάφνη Λιβανατών, Κιθαιρώνας Καπαρελλίου, Ελατειακός, Α.Π.Ο.Κ. Το Βελούχι, Α.Ο. Μύκονος, ΑΟ Τερψιθέας, Άρης Σκάλας, Πανναυπλιακός, Α.Π.Σ. Εράνη Φιλιατρών, Α.Ο. Κεφαλληνίας-Ιθάκης, Α.Π.Σ. Άρης Πατρών, Α.Ο. Διακοπτού, Γ.Α.Σ. Αίας Γαστούνης, Α.Σ. Αστέρας Μαχαιράδου Ζακύνθου, Α.Σ. Ολυμπιακός Ζαχάρως, Ο.Φ.Η ’94.
Π.Α.Ο. Κουφαλίων, Εθνικός Κατερίνης, Α.Μ.Σ. Γαλατινή, Πανναξιακός Α.Ο. , Διγενής Κοσκινού, Αναγέννηση Σάμου, Α.Π.Σ. Φωστήρας Οβρυάς , Πάμισος Μεσσήνης, Απόλλων Πεταλιδίου, Α.Ο. Ατρόμητος Αντιρρίου, Εθνικός Ολυμπιακός Βόλου, , Αστραπή Ψαροφαΐου, Τσιλιβή, Ολυμπιακός Λουτρακίου, Πελοπας Κιάτου, Α.Π.Σ. Ζαβλάνι, Αστέρας Αρφαρών, Α.Ο. Μιλ-τιάδης Πύργου Τριφυλλίας, Α.Ο. Λειβαθώ, Πανγυθειατικός 2001, Πανθυρεατικός, Ολυμπιακός Χαλκίδας, Α.Ο. Μοσχάτο, Νίκη Πολυγύρου, Μολαϊκός, Δάφνη Ανδραβίδας, Ατρόμητος Λάππα , Α.Ο. Ανωγής Κεφαλληνίας , Αίας Ταύ-ρου, Σκουφάς Κομποτίου, Τέλος Άγρας Γαργαλιάνων, A.E. Γιάννενα,
Α.Σ. Αχιλλέας Καμαρών, Α.Π.Ο. Περαμαϊκός, Εθνικός Σοχού, Α.Ο. Κατασταρίου, Παπυργιακός, Πανναυπλιακός-Ηρακλής Γ.Σ, Ένωση Μιδέας, Α.Ο. Πεύκης, Α.Π.Σ.Ε. Αμφιάλη, Εθνικός Σαγέικων, ΑΟ Κροκεών, Ξενοφών Κρεστενών, Ολυμπιακός Καλαμάτας, Α.Ο. Αγίου Ιεροθέου, Α.Π.Σ. Αχιλλέας Τριανδρίας, Τριταιϊκός, Α.Ο. Κυπαρισσίας, Αχιλλέας/Εθνικός Αιγιάλειας, Ολυμπιακός Αργοστολίου, Διγενής Λακκώματος, Π.Φ.Ο. Πανόπουλου, Ολυμπιακός Γυθείου.
Α.Ο Σπερχογείας(πρωταθλητής στην ΕΠΣΜ Μεσσηνίας την σεζόν 2010-11, δεν δήλωσε συμμετοχή στην Δ΄Εθνική, την σεζόν 2011-12).
Α.Ο. Αμπελωνιακός, Α.Σ. Ανδρούτσος Γραβιάς, Α.Ο. Τρίκαλα 1963, Α.Ο. Περιστερίου, Αθλητική Ένωση Κηφισιάς.
Δ΄ Εθνική Κατηγορία (1987–2013)
Την αγωνιστική περίοδο 1987–1988 θεσπίστηκε επίσημα η Δ΄ Εθνική Κατηγορία ως η τέταρτη κατηγορία του ελληνικού ποδοσφαίρου. Την πρώτη χρονιά διεξήχθη σε τέσσερις ομίλους, με τις τέσσερις πρωταθλήτριες ομάδες να κερδίζουν τον προβιβασμό στη Γ΄ Εθνική Κατηγορία. Σύντομα όμως η κατηγορία άρχισε να διογκώνεται, με αποτέλεσμα στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1990 να διεξάγεται ακόμα και σε 12 ομίλους και έναν τεράστιο αριθμό ομάδων, ο οποίος την περίοδο 1991–1992 είχε φτάσει στις 231.
Στη συνέχεια επιχειρήθηκε μία σταδιακή μείωση του τεράστιου όγκου των συμμετοχών, με αποτέλεσμα στο ξεκίνημα της δεκαετίας του 2000 οι όμιλοι να επανέλθουν στους τέσσερις και οι ομάδες μόλις στις 64. Από το 2002–2003 μέχρι την περίοδο 2012-2013 ο αριθμός των ομίλων είχε σταθεροποιηθεί στους 10, ενώ το σύνολο των ομάδων που συμμετείχαν κυμαινόταν μεταξύ 150 και 160. Η αρίθμηση των ομίλων γινόταν από βορρά προς νότο.
Οι νικήτριες ομάδες των ομίλων εξασφάλιζαν τον προβιβασμό τους στη Γ΄ Εθνική Κατηγορία. Ορισμένες χρονιές, λόγω αναδιάρθρωσης των κατηγοριών προβιβάστηκαν και οι δεύτερες ομάδες, ενώ την αγωνιστική περίοδο του 1988–1989 είχαν προβιβαστεί οι έξι πρώτες ομάδες του κάθε ομίλου. Στον αντίποδα, πάλι λόγω αναδιάρθρωσης, υπήρξε μία χρονιά (2002–2003), οπότε και υπήρξαν κάποιες νικήτριες ομίλων οι οποίες τελικά δεν προβιβάστηκαν απευθείας, αφού υποχρεώθηκαν να δώσουν αγώνες μπαράζ με νικήτριες άλλων ομίλων.
Οι ομάδες που κατακτούσαν τις τελευταίες θέσεις της βαθμολογίας (ο αριθμός ποικίλε από χρονιά σε χρονιά και από όμιλο σε όμιλο) υποβιβάζονταν στα τοπικά πρωταθλήματα των Ενώσεων Ποδοσφαιρικών Σωματείων και αντικαθίσταντο από τις πρωταθλήτριες ομάδες των τοπικών πρωταθλημάτων των Ε.Π.Σ.. Τις αγωνιστικές περιόδους 1988–1989 και 1989–1990, δεν υποβιβάστηκε καμία ομάδα.
Όσον αφορά στις πρωταθλήτριες των τοπικών Ενώσεων Ποδοσφαιρικών Σωματείων, αυτές κατά κανόνα ανέρχονταν απευθείας στη Δ΄ Εθνική. Εξαίρεση αποτέλεσαν οι περίοδοι 1986–1987, 1987–1988, 1998–1999, 1999–2000 και 2000–2001, όταν διοργανώθηκαν προκριματικοί αγώνες, με στόχο τον περιορισμό των ομάδων που θα ανέβαιναν στη Δ΄ Εθνική Κατηγορία, συνήθως λόγω αναδιάρθρωσης των ομίλων της κατηγορίας. Το ίδιο μάλιστα σύστημα εφαρμόσθηκε εκ νέου την αγωνιστική περίοδο 2011–2012, αφού η Δ΄ Εθνική Κατηγορία όδευε προς κατάργηση ή συγχώνευση με την Γ΄ Εθνική Κατηγορία (Football League 2).
Την αγωνιστική περίοδο 2013–2014 το ερασιτεχνικό πρωτάθλημα της Δ΄ Εθνικής Κατηγορίας καταργήθηκε, και το επαγγελματικό πρωτάθλημα της Γ΄ Εθνικής Κατηγορίας απέκτησε ερασιτεχνική μορφή με διοργανώτρια αρχή την Ε.Π.Ο..
Οι πρωταθλητές της Δ’ Εθνικής
Δ΄ Εθνική Κατηγορία (1987–2013)
Οι πρώτοι scorers στην Δ΄ Εθνική Κατηγορία
| Περίοδος | Σκόρερ | Σύλλογος | Τέρματα |
|---|---|---|---|
| 1987–1988 | Μανώλης Χανταμπάκης | Α.Ο. Αχιλλέας Φαρσάλων | 25 |
| 1988–1989 | Γιάννης Μανούσος | Α.Ε.Π.Σ. Αιολικός Μυτιλήνης | 22 |
| 1989–1990 | Γιώργος Τσίκος | Α.Σ. Αστραπή Μεσοποταμίας | 30 |
| 1990–1991 | Μάκης Μίτσουλης | Α.Π.Σ. Όλυμπος Κέρκυρας | 41 |
| 1991–1992 | Πέτρος Γιαβρούτας | Α.Ο. Σύρου | 33 |
| 1992–1993 | Απόστολος Ντάρτζαλης | Α.Ε. Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης | 31 |
| 1993–1994 | Στράτος Καστρινός | Μ.Γ.Σ. Ορέστης Ορεστιάδας | 36 |
| 1994–1995 | Μάκης Σαμπατάκος | Γ.Σ. Πανγυθεατικός | 32 |
| 1995–1996 | Θανάσης Τσιρογιάννης | Π.Α.Σ. Ναυπακτιακός Αστέρας | 42 |
| 1996–1997 | Δημήτρης Αβραμούλης | Α.Ε. Ηρακλής Λάρισας | 38 |
| 1997–1998 | Παύλος Παυλίδης | Α.Ο. Πανδραμαϊκός | 30 |
| 1998–1999 | Παπαδόπουλος | Γ.Π.Σ. Πάμισος Μεσσήνης | 37 |
| 1999–2000 | Λάζαρος Μακρίδης | Α.Σ. Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης | 34 |
| 2000–2001 | Ανδρέας Λέτσιος | Π.Α.Σ. Πρέβεζας | 25 |
| 2001–2002 | Δημήτριος Μπέης | Α.Ε. Μεσολογγίου | 18 |
| 2002–2003 | Δημήτριος Μπέης | Α.Ε. Μεσολογγίου | 23 |
| 2003–2004 | Κώστας Φραγκολιάς | Α.Ο. Πανελευσινιακός | |
| 2004–2005 | Μιχάλης Κλοκίδης | Α.Γ.Σ. Αστέρας Τρίπολης | 39 |
| 2005–2006 | Παντελής Κολλιάκος | Π.Α.Σ. Κόρινθος | 32 |
| 2006–2007 | Μανώλης Λύγκος | Α.Σ. Λεωνιδίου | 27 |
| 2007–2008 | Βαγγέλης Τσιούκας / Δημήτρης Ζιώγας | Α.Ο. Τρικάλων / Α.Σ. Αστέρας Ιτέας | 37 |
| 2008–2009 | Γιάννης Κόκκινος / Κώστας Μαστραντώνης | Α.Ο. Τυρνάβου 2005 / Π.Α.Ο. Ρουφ | 28 |
| 2009–2010 | Δημήτρης Καφές / Κώστας Ρούσσης | Νίκη Αγκαθιάς / Α.Σ. Άγιαξ Ταύρου | 32 |
| 2010–2011 | Νίκος Ζηνόβιος | Φ.Σ. Εθνικός Βατερού | 29 |
| 2011–2012 | Άγγελος Καστελλιανάκης | Ο.Φ. Πατούχας Βιάννου | 19 |
| 2012–2013 | Γιάννης Παπαποστόλου | Α.Σ. Διγενής Λακκώματος | 17 |
